Dementie
Verlaag je risico
Dementie is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij geheugen, denkvermogen en gedrag achteruitgaan. Een gezonde leefstijl kan het risico verlagen en de progressie vertragen.
Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij de hersenfuncties geleidelijk achteruitgaan. Het gaat niet alleen om geheugenproblemen, maar ook om moeite met aandacht, taal, plannen en gedrag. De meest voorkomende vorm is de ziekte van Alzheimer. Daarbij hopen bepaalde eiwitten zich op in de hersenen, waardoor zenuwcellen beschadigd raken.
De gangbare behandeling bestaat uit medicijnen die de klachten tijdelijk kunnen verlichten, zoals cholinesteraseremmers en memantine. Nieuwere medicijnen richten zich op het verwijderen van schadelijke eiwitten. Deze behandelingen kunnen het verloop licht vertragen, maar bieden geen genezing. Ze pakken de onderliggende processen, zoals ontsteking, vaatschade en metabole ontregeling, niet aan.
Leefstijl bij dementie
Ontdek hoe de zes leefstijlpijlers je kunnen helpen bij het verkleinen van het risico op dementie
Voeding
Kies voor volwaardige, onbewerkte voeding met veel groenten, gezonde vetten, vis en noten. Dit voedingspatroon ondersteunt de vaatgezondheid en remt ontstekingsprocessen in het brein. Beperk ultrabewerkte producten en snel opneembare koolhydraten.
Meer over voedingIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij dementie samen, per pijler. Handig om te bewaren of te delen.
Je Leefstijl als Medicijn · Dementie
Dementie voorkomen met leefstijl
Dementie is niet onvermijdelijk. Bijna de helft van het risico hangt samen met beïnvloedbare leefstijl- en omgevingsfactoren; vroeg beginnen helpt het meest.
Eet mediterraan
Wie zo eet gaat in onderzoek minder snel achteruit in het denken
Laat frisdrank, koek en witbrood staan
Ultrabewerkt eten gaat samen met meer ontsteking en insulineresistentie
Vette vis en vezels
Omega 3 beschermt zenuwcellen, vezels voeden je darmen
Combineer conditie en kracht
Die combinatie werkt het best, ook op hoge leeftijd
Wat het in je lijf doet
Betere bloedvaten, minder ontsteking, stabielere bloedsuiker
Meer dan het brein alleen
Ook minder valrisico, betere stemming en betere slaap
Diepe slaap ruimt afval op
Je brein voert dan schadelijke eiwitten af
Vast ritme en genoeg daglicht
Beperk prikkels in de nacht; dat verbetert je slaapkwaliteit
Denk aan slaapapneu
Vaak over het hoofd gezien en meestal goed te behandelen
Eenzaamheid weegt zwaar
Het hoort bij de sterkste psychosociale risicofactoren voor dementie
Blijf meedoen
Groepsactiviteiten en vrijwilligerswerk houden je brein veerkrachtig
Contact prikkelt je hoofd
Het houdt je denken actief en helpt tegen stress
Wat er nog meer meespeelt
Vervuilde lucht en gifstoffen
Luchtvervuiling, zware metalen en pesticiden worden gelinkt aan snellere achteruitgang
Lawaai en licht in de nacht
Ook chronisch lawaai en lichtvervuiling worden aan meer risico gelinkt
Wat medicijnen doen
Verlichting, geen genezing
Ze verzachten klachten tijdelijk; het ziekteverloop remmen ze nauwelijks
Nieuwe middelen tegen eiwitophoping
Vertragen de achteruitgang licht, met kans op hersenoedeem en microbloedingen
Sterkste hefbomen
De grootste winst zit in de combinatie: voeding, beweging, slaap en contact samen, en begin al op middelbare leeftijd.
Geen medisch advies. Nemen je geheugenklachten toe? Laat dat onderzoeken door je huisarts. Leefstijl vervangt geen medische zorg en begeleiding, maar vult die aan. Stop nooit zelf met voorgeschreven medicijnen, maar bespreek dat met je arts.
Je Leefstijl als Medicijn
Poster als pdfOnderbouwing in het artikel Dementie voorkomen en aanpakken met leefstijl: wat is er mogelijk?. Reviewers: Ass. prof. dr. Eline Dekeyster (Neurobioloog | Ass. prof. cognitieve neurowetenschappen, Universiteit Leiden | Hoofd onderzoeksgroep Lifestyle Brain Interaction) en Lucy Rutten (Onderzoeker Universiteit Leiden).
Aan de slag met je gezondheid
Wij ondersteunen jou met informatie, supportgroepen, recepten, materialen en webinars
SupportgroepAlzheimer en leefstijl
Supportgroep waar deelnemers ervaringen delen over leefstijl bij dementie en de ziekte van Alzheimer.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Tips en recepten voor natuurlijk voedsel, koolhydraatarm of ketogeen, veel groenten en eiwitrijk.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Wat zegt de wetenschap?
Internationale analyses schatten dat zo'n 40 tot 45 procent van het dementierisico samenhangt met beïnvloedbare leefstijlfactoren. Voeding, beweging, slaap en sociale verbondenheid beïnvloeden processen als ontsteking, stofwisseling en vaatgezondheid in het brein.
Een mediterraan voedingspatroon wordt consistent in verband gebracht met een lager risico op cognitieve achteruitgang. Beweging stimuleert de aanmaak van beschermende stoffen voor zenuwcellen. Slaap speelt een cruciale rol bij het opruimen van schadelijke eiwitten. Een gecombineerde aanpak van meerdere leefstijlfactoren biedt de meeste kans op behoud van hersenfuncties.
WetenschapDementie voorkomen en aanpakken met leefstijl: wat is er mogelijk?
Dementie is niet onvermijdelijk. Ontdek welke vormen er zijn en hoe je met leefstijl het risico kunt verlagen en klachten kunt ondersteunen.
Artikelen over Dementie
WetenschapOsteoporose aanpakken met leefstijl
Botontkalking aanpakken met leefstijl. Ontdek wat beweging, voeding en valpreventie doen voor je botten, en waar de grenzen van het bewijs liggen.
WetenschapDementie voorkomen en aanpakken met leefstijl: wat is er mogelijk?
Dementie is niet onvermijdelijk. Ontdek welke vormen er zijn en hoe je met leefstijl het risico kunt verlagen en klachten kunt ondersteunen.