Ga naar inhoud
De overgang en leefstijl - Dr Maaike de Vries en gyneacoloog Dr Manon Kerkhof Inschrijven
Autisme en voeding

Autisme

Voeding als ondersteuning

Autisme beïnvloedt hoe je de wereld waarneemt en sociale contacten ervaart. Steeds meer onderzoek laat zien dat metabole disfunctie een rol speelt bij autisme en dat leefstijlaanpassingen — met name voeding — klachten kunnen verlichten.

Wat is autisme?

Autismespectrumstoornis (ASS) is een neurologische aandoening die invloed heeft op hoe de hersenen informatie verwerken. Mensen met autisme hebben vaak uitdagingen op het gebied van sociale interactie, communicatie en gedrag. Naar schatting 1 tot 2 procent van de Nederlanders — meer dan 200.000 mensen — heeft autisme.

Naast de kernsymptomen ervaren veel mensen met autisme bijkomende gezondheidsproblemen: epilepsie, maag-darmklachten, angst en depressie. Deze aandoeningen komen zo vaak samen voor dat onderzoekers een gemeenschappelijke oorzaak vermoeden: metabole disfunctie.

De reguliere behandeling bestaat uit gedragstherapie en medicatie gericht op symptoomvermindering. Veel medicijnen hebben echter metabole bijwerkingen zoals gewichtstoename. De metabole psychiatrie biedt een nieuw perspectief: door de stofwisseling te verbeteren via voeding en leefstijl kunnen zowel de kernsymptomen als bijkomende klachten verbeteren.

Leefstijl bij autisme

Ontdek hoe de zes leefstijlpijlers je kunnen ondersteunen bij autisme

Voeding

Het ketogeen dieet levert ketonen als alternatieve energiebron voor de hersenen en kan de neurotransmitterbalans verbeteren. Studies tonen verbeteringen in sociale interactie en cognitief functioneren. Vermijd ultrabewerkt voedsel — dat maakt 61% van onze calorie-inname uit en bevordert ontstekingen. Kies voor vis, groenten, noten en gezonde vetten.

Meer over voeding

In één oogopslag

Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij autisme samen, per pijler. Handig om te bewaren of te delen.

Je Leefstijl als Medicijn · Autisme en voeding

Wat voeding kan doen bij autisme

Bestaande behandelingen helpen bij autisme maar beperkt. De stofwisseling van het brein opent een nieuw spoor: het ketogeen dieet. Hoopgevend, maar tot nu toe alleen onderzocht bij kleine groepen.

Waar mensen tegenaan lopen

  • 1 tot 2 op de 100 mensen

    In Nederland gaat het om meer dan 200.000 mensen

  • Werk blijft lastig

    Slechts 25% van de volwassenen met autisme heeft betaald werk

Het brein en energie

  • Hersenen slurpen energie

    2% van je gewicht, 20% van je totale energie

  • Bij autisme hapert dat

    Er zijn aanwijzingen dat de energiefabriekjes in de cellen minder goed werken

  • Meer schade in de cellen

    Er ontstaan meer schadelijke deeltjes in het brein

Het ketogeen dieet

  • Veel vet, weinig koolhydraten

    Vlees, vis, eieren, olijfolie, noten en groene groenten

  • Je lever maakt ketonen

    De hersenen verbranden die zelfs liever dan suiker

  • Al ongeveer 100 jaar in gebruik

    Bewezen bij kinderen met moeilijk behandelbare epilepsie; lijkt te helpen bij somberheid

Waarom het zou kunnen helpen

  • Andere brandstof

    Ketonen vullen de haperende energievoorziening aan

  • Balans in signaalstoffen

    Het dieet kan de verstoorde balans in het brein herstellen

  • Ook bij bijkomende klachten

    Werkt bij epilepsie en lijkt te helpen bij somberheid

Hoe sterk is het bewijs

  • Alleen kleine groepen

    15 tot 45 deelnemers per test, grote proeven ontbreken

  • Wat kinderen lieten zien

    Betere sociale omgang en communicatie, minder angst

  • Een kleine enquête

    Daarin volgden 21 mensen dit dieet

Veilig en haalbaar

  • Begeleiding is nodig

    Een voedingsdeskundige voorkomt tekorten

  • Niet voor iedereen geschikt

    Let op bij insuline, lithium en stofwisselingsziekten

  • Volhouden is de uitdaging

    Smaak en structuur van eten liggen vaak gevoelig

Sterkste hefbomen

Begin bij de basis: laat frisdrank, koek en witbrood staan. Wil je het ketogeen dieet proberen, doe dat dan met een diëtist en je behandelaar erbij.

Geen medisch advies. Het ketogeen dieet geneest autisme niet en vervangt geen begeleiding of medicatie. Stop nooit zelf met medicijnen, maar bespreek dat met je arts. Start het dieet alleen onder medische begeleiding, bij kinderen zeker niet op eigen initiatief.

Je Leefstijl als Medicijn

Poster als pdf

Onderbouwing in het artikel Autisme en voeding: biedt het ketogeen dieet perspectief?. Reviewer: Ass. prof. dr. Eline Dekeyster (Neurobioloog | Ass. prof. cognitieve neurowetenschappen, Universiteit Leiden | Hoofd onderzoeksgroep Lifestyle Brain Interaction).

Wat zegt de wetenschap?

Steeds meer onderzoek wijst op een verband tussen metabole disfunctie en autisme. Bij mensen met autisme is vaker sprake van mitochondriale disfunctie (verstoorde energieproductie in cellen), oxidatieve stress en chronische laaggradige ontsteking. Het ketogeen dieet — oorspronkelijk ontwikkeld voor epilepsie — pakt deze metabole verstoringen aan door ketonen te leveren als alternatieve energiebron voor de hersenen.

Kleine studies en enquêtes laten verbeteringen zien in sociale interactie, cognitief functioneren en bijkomende aandoeningen zoals epilepsie en depressie. Dit artikel is gereviewed door dr. Eline Dekeyster (Universiteit Leiden), leider van de onderzoeksgroep Lifestyle Brain Interaction.

Webinars over acne en voeding

webinar

Foto: JLAM

webinar

Foto: JLAM

Artikelen over Autisme