Darmaandoeningen (IBD)
Leefstijl maakt verschil
Bij chronische darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa speelt leefstijl een belangrijke rol. Door voeding en leefstijl aan te passen kun je de klachten verminderen en de kans op een opvlamming verkleinen.
Wat is IBD?
IBD (Inflammatory Bowel Disease) is een verzamelnaam voor chronische ontstekingen van het maag-darmkanaal. De twee meest voorkomende vormen zijn de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Bij de ziekte van Crohn kan de ontsteking overal in het spijsverteringskanaal voorkomen. Bij colitis ulcerosa is de ontsteking beperkt tot de dikke darm.
Klachten variëren van buikpijn, diarree en vermoeidheid tot gewichtsverlies en bloedarmoede. IBD verloopt meestal in periodes van opvlammingen en rustige fases (remissie). De behandeling bestaat uit ontstekingsremmende medicijnen zoals mesalazine, corticosteroïden of biologicals (medicijnen die specifieke onderdelen van het immuunsysteem remmen). Deze medicijnen kunnen de ontsteking onderdrukken, maar pakken het verstoorde microbioom (de verzameling bacteriën in je darmen) en leefstijlfactoren die bijdragen aan de aandoening niet aan. Voeding en leefstijl krijgen echter steeds meer aandacht bij de behandeling van IBD.
Leefstijl bij darmaandoeningen
Ontdek hoe de zes leefstijlpijlers je kunnen helpen bij het omgaan met IBD
Voeding
Voeding maakt een steeds belangrijker onderdeel uit van de behandeling van IBD. Van Exclusieve Enteral Nutrition (vloeibare voeding) bij kinderen tot volledige voedingstherapiën zoals het Specificieke koolhydraten dieet (SCD), het Crohn’s Disease Exclusion Diet (CDED) en het mediterrane dieet.
Lees verder over Voeding en IBDIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij darmaandoeningen (IBD) samen, per pijler. Handig om te bewaren of te delen.
Je Leefstijl als Medicijn · Crohn en colitis ulcerosa
Darmontsteking aanpakken met leefstijl
Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is je darm chronisch ontstoken. Medicijnen remmen die ontsteking, maar voeding en leefstijl kun je meebepalen hoe vaak je opvlammingen krijgt en hoe je je voelt.
Laat ultrabewerkt voedsel staan
Sterk bewerkt en vezelarm eten kan de darmbarrière verstoren
Houd een eetdagboek bij
Zo vind je jouw eigen triggers, zoals zuivel of vet eten
Let op tekorten aan voedingsstoffen
Vraag een diëtist die darmontsteking kent om een plan
Voedingstherapie
Mediterraan eten
Puur en onbewerkt; kan klachten en ontstekingswaarden gunstig beïnvloeden
Vloeibare voeding of exclusiedieet
Helpt vooral kinderen met de ziekte van Crohn naar remissie
Low-FODMAP alleen bij restklachten
Tegen buikpijn en opgeblazen gevoel, niet voor langdurig gebruik
Regelmatig en gematigd bewegen
Wie beweegt heeft minder opvlammingen en meer grip op klachten
Wandelen of zwemmen
Kan je energie verbeteren en vermoeidheid verminderen
Meditatie, yoga of ademhaling
Kunnen stress verlagen, een bekende trigger voor opvlammingen
Slaap je nacht vol
Slechte slaap kan je klachten verergeren; beperk schermtijd voor bed
Zoek lotgenoten op
Contact met anderen geeft steun en praktische tips
Praat met een therapeut
Gedragstherapie helpt bij angst en somberheid die vaak meekomen
Stop met roken
Roken verergert het beloop, verhoogt de kans op operaties en remt je behandeling
Wees matig met alcohol
Alcohol kan de darm irriteren en een opvlamming uitlokken
Sterkste hefbomen
Ultrabewerkt voedsel laten staan levert het meeste op, en stoppen met roken verbetert je vooruitzichten.
Geen medisch advies. Een chronische darmontsteking vraagt blijvend medische controle en meestal medicatie; leefstijl komt daarbij, niet in plaats daarvan. Zet een voedingstherapie op met een diëtist en stop nooit zelf met je medicijnen, maar bespreek dat met je maag-darm-leverarts of huisarts.
Je Leefstijl als Medicijn
Poster als pdfOnderbouwing in het artikel IBD en leefstijl, hoe Victorien Madsen zich van haar klachten verloste.
Ervaringen met leefstijl bij darmaandoeningen
Lees hoe anderen leefstijl inzetten bij hun darmaandoening
Colitis ulcerosa (IBD) met voeding onder controle
Drie jaar nadat ik begon met het SCD kregen we ons derde kindje. Een mooiere beloning voor het strikt volgen van het dieet hadden we ons niet kunnen wensen.
Victorien Madsen
Het werkt echt!
Door de leefstijlverandering kan ik vrij van medicijnen blijven en heb ik ook voorkomen dat de Crohn erger werd.
Leander Cramer
Actieve supportgroep
IBD & Leefstijl is een fijne en actieve supportgroep waar mensen met IBD en hun naasten ervaringen, tips en kennis delen over het aanpassen van voeding en leefstijl bij inflammatoire darmziektes zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.
SupportgroepIBD en leefstijl
Supportgroep waar deelnemers ervaringen over leefstijl delen in het omgaan met darmaandoeningen.
Wat zegt de wetenschap?
Steeds meer onderzoek laat zien dat leefstijlfactoren een belangrijke rol spelen bij het ontstaan en het behandelen van inflammatoire darmziektes.
Het darmmicrobioom (de verzameling bacteriën in je darmen) speelt een sleutelrol. Voeding die het microbioom ondersteunt, kan helpen de darmgezondheid te verbeteren. Er zijn inmiddels verschillende voedingstherapiën waarvan de effectiviteit wetenschappelijk is bewezen. Ook andere leefstijlfactoren, zoals stress, (een gebrek aan goede) slaap en roken hebben een aanzienlijke invloed op deze ziektes. Leefstijlaanpassingen zijn in principe een aanvulling op medische behandeling, geen vervanging ervan, en dienen altijd met de MDL-arts of diëtist besproken te worden.
WetenschapIBD in beeld: oorzaken, behandeling en de kracht van leefstijl
In dit artikel duiken we dieper in de wereld van IBD (Ziekte van Crohn, Colitis ulcerosa) waarbij we de oorzaken, symptomen en behandelingsopties onderzoeken
Aan de slag met je gezondheid
Wij ondersteunen jou met informatie, supportgroepen, recepten, materialen en webinars
SupportgroepIBD en leefstijl
Supportgroep waar deelnemers ervaringen over leefstijl delen in het omgaan met darmaandoeningen.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Tips en recepten voor natuurlijk voedsel, koolhydraatarm of ketogeen, veel groenten en eiwitrijk.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Artikelen over Darmaandoeningen (IBD)
ArtikelUltrabewerkt voedsel en darmontstekingen: wat zegt de wetenschap over Crohn en colitis?
Nieuw onderzoek van Amsterdam UMC laat zien hoe ultrabewerkt voedsel je darmen beschadigt en klachten bij Crohn en colitis kan verergeren.
ErvaringIBD en leefstijl, hoe Victorien Madsen zich van haar klachten verloste
IBD en leefstijl: zo kreeg Victorien Madsen haar klachten onder conrtrole.
ArtikelHet inflammasoom en het microbioom, of de wetenschap achter gevarieerd groente en fruit eten
Immunoloog PI Anje te Velde bespreekt in dit artikel het inflammasoom en het microbioom, of de wetenschap achter gevarieerd groente en fruit eten.
ErvaringColitis ulcerosa (IBD) met voeding onder controle bij Victorien Madsen
Colitis Ulcerosa, een chronische inflammatoire darmziekte (IBD) enorm verbeterd bij Victorien Madsen door het aanpassen van haar voeding.
ErvaringHoe Leander de ziekte van Crohn onder controle kreeg
Toen Leander Cramer medicijnen kreeg tegen darmproblemen, besloot hij eerst op onderzoek uit te gaan. Door zijn leefstijl aan te passen kwam hij verder.
ArtikelVan patiënt naar actiënt, hoe ga je om met een chronische ziekte?
Hoe ga jij om met je ziekte? Verwacht jij dat de dokter je beter maakt? Of stel jij je actief op als gelijkwaardige gesprekspartner?