Ga naar inhoud
De overgang en leefstijl - Dr Maaike de Vries en gyneacoloog Dr Manon Kerkhof Inschrijven
Je Leefstijl Als Medicijn
Diabetes 1 In Eigen Hand

Diabetes type 1

Krijg met leefstijl diabetes 1 in eigen hand

Bij diabetes type 1 maakt je lichaam geen of vrijwel geen insuline meer aan. Insuline moet je zelf toedienen. Factoren zoals leefstijl beïnvloeden je gevoeligheid voor insuline en je bloedsuiker. Inzicht in deze effecten helpt bij het managen van je bloedsuikerwaarden.

Wat is diabetes type 1?

Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem de insulineproducerende bètacellen in de alvleesklier vernietigt. Hierdoor ontstaat een blijvend tekort aan insuline. Insuline is nodig om glucose uit het bloed op te nemen in de cellen en om overmatige vetafbraak te remmen.

Bij een tekort aan insuline stijgt de bloedsuiker en kan het lichaam ketonen aanmaken. Wanneer zowel glucose als ketonen sterk toenemen, kan diabetische ketoacidose (DKA) ontstaan, een acute en potentieel ernstige ontregeling die medische behandeling vereist.

Diabetes type 1 kan op elke leeftijd ontstaan en is niet te voorkomen of te genezen. De behandeling bestaat uit het toedienen van insuline.

Leefstijl bij diabetes type 1

Er zijn minstens 42 factoren bekend die direct of indirect invloed hebben op de bloedsuiker. Een groot deel daarvan hangt samen met leefstijl.

Leefstijl bij diabetes type 1

Ontdek hoe de zes leefstijlpijlers invloed hebben op je bloedsuiker en je dagelijks diabetesmanagement.

Voeding

Voeding beïnvloedt je bloedsuiker op meerdere manieren. Niet alleen koolhydraten spelen een rol, maar ook eiwitten, vetten, portiegrootte, timing van maaltijden en hydratatie. Ook cafeïne kan invloed hebben op je bloedsuikerwaarden.

Meer over voeding

In één oogopslag

Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij diabetes type 1 samen, per pijler. Handig om te bewaren of te delen.

Je Leefstijl als Medicijn · Diabetes type 1

Minder koolhydraten bij diabetes type 1

Minder koolhydraten eten kan je bloedsuiker rustiger maken. Insuline blijft daarbij altijd nodig, en je dosering moet zorgvuldig mee worden aangepast.

Hoeveel koolhydraten

  • Matig beperken

    50 tot 130 gram koolhydraten per dag

  • Sterk beperken

    Minder dan 50 gram per dag, alleen met begeleiding

  • Richtlijnen laten ruimte

    Er is geen ondergrens voor koolhydraten vastgelegd

Wat matig beperken oplevert

  • Meer tijd in je streefbereik

    Gemiddeld ongeveer een uur per dag extra

  • Minder insuline nodig

    Ongeveer 8 tot 20% lagere dagdosering

  • Rustiger bloedsuiker

    Minder schommelingen door de dag heen

Wat er verandert op je bord

  • Meer eiwit en vet

    Die geven een latere en soms langere stijging na het eten

  • Kies onbewerkte producten

    Groente, eiwitten en gezonde vetten als basis

  • Let op vitamines en mineralen

    Slordig samengesteld levert minder magnesium, calcium en vitamine C

Waarom juist nu

  • Ook bij type 1 speelt overgewicht

    Meer gewicht vraagt meer insuline, wat het gewicht weer opdrijft

  • Een op de vier heeft dubbele diabetes

    25,5% van 31.000 mensen met type 1 had kenmerken van het metabool syndroom

  • Dat verhoogt je hart- en vaatrisico

    Overgewicht, hoge bloeddruk en ongunstige bloedvetten tellen bij elkaar op

Let op veiligheid

  • Pas insuline aan met je behandelaar

    Zonder aanpassing stijgt de kans op hypo's en hypers

  • Meet ketonen in samenhang

    Boven 3,0 mmol/l plus glucose boven 15 en klachten: meteen hulp zoeken

  • Laat je cholesterol controleren

    Bij sommigen stijgt het LDL-cholesterol bij sterke beperking

Wat het niet is

  • Insuline blijft altijd nodig

    Koolhydraten beperken vervangt je insuline nooit

  • Niet voor kinderen

    Zij horen geen sterke koolhydraatbeperking te volgen

  • Groot langdurig onderzoek ontbreekt

    Vooral bij sterke beperking komt het bewijs uit kleine groepen en casussen

Sterkste hefbomen

De winst zit in minder schommelingen en minder insuline. Voorwaarde: begeleiding door je behandelaar, met continue glucosemeting.

Geen medisch advies. Bij diabetes type 1 blijft insuline altijd nodig; koolhydraatbeperking vervangt die niet. Minder koolhydraten eten kan alleen onder begeleiding, omdat je insulinedosering dan moet worden aangepast: gebeurt dat niet zorgvuldig, dan loop je risico op hypo's en ketoacidose. Pas je insuline dus nooit zelf aan, maar bespreek het met je internist of diabetesverpleegkundige.

Je Leefstijl als Medicijn

Poster als pdf

Onderbouwing in het artikel Diabetes type 1: wat kun je met therapeutische koolhydraatbeperking bereiken?. Reviewer: dr. Yvo Sijpkens (Internist HMC & IHCH | Medisch Adviseur & Docent Stichting Je Leefstijl Als Medicijn).

Ervaringen met leefstijl bij diabetes type 1

Lees hoe anderen omgaan met leefstijl bij diabetes type 1

Heerlijk in meerdere opzichten

Heerlijk – in meerdere opzichten 😉 – om ervaringen, kennis en recepten te delen met zelfmanagement als uitgangspunt!

Rennie Fopma

Leefstijl als optie bij diagnose

Ik hoop dat deze groep helpt het taboe op koolhydraatarme voeding bij kinderen met type 1 te doorbreken, zodat het als behandeloptie wordt overwogen na diagnose.

Sarala Chauhan (tropenarts)

Meer controle en stabielere bloedsuikerwaarden

Dankzij leefstijl heb ik al jaren nagenoeg gezonde waarden. Laten we bij diabetes type 1 leefstijl buiten beeld, dan missen we een derde van de puzzel.

Amber Heijneman

Bekijk alle ervaringsverhalen

Aan de slag met je gezondheid

Wij ondersteunen jou met informatie, supportgroepen, recepten, materialen en webinars

Diabetes 1 In Eigen Hand

Supportgroep

Supportgroep voor mensen die leefstijl centraal zetten in hun dagelijks leven met diabetes type 1.

Word lid
Kennis Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Kennis

Je kennis over leefstijl verdiepen? Volg onze zelfstudies.

Ontdek onze zelfstudies
Wat eten we vandaag? Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Recepten

Heerlijke recepten op basis van volwaardige voeding. Keuze uit diverse voedingspatronen.

Bekijk recepten
Webinars Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Webinars

Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.

Bekijk webinars
Materialen Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Materialen

Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je handige materialen.

Download materialen

Wat zegt de wetenschap?

De behandeling van diabetes type 1 is sterk verbeterd door insuline, glucosesensoren en geautomatiseerde toedieningssystemen. Toch blijft het voor veel mensen lastig om hun bloedsuiker binnen de aanbevolen streefwaarden te houden.

Daarnaast komt bij een deel van de mensen met diabetes type 1 het metabool syndroom voor: een combinatie van onder andere overgewicht, verhoogde bloeddruk, afwijkende cholesterolwaarden en insulineresistentie. Deze factoren kunnen het risico op complicaties vergroten.

Onderzoek richt zich daarom steeds vaker op leefstijlfactoren. Voeding speelt daarin een belangrijke rol. De hoeveelheid koolhydraten is een van de meest onderzochte voedingsfactoren in relatie tot bloedsuikerregulatie bij diabetes type 1. Er wordt opnieuw gekeken naar koolhydraatbeperking als aanvullende strategie naast insuline.

Andere leefstijlfactoren krijgen eveneens meer aandacht. Onderzoek naar diabetesgerelateerde stress laat zien dat psychologische belasting kan samenhangen met het bloedsuikerverloop en de kwaliteit van leven.


Artikelen over Diabetes type 1

corine heijnemanErvaring

Afscheidsinterview met Corine Heijneman

Corine Heijneman neemt afscheid als bestuurder van JLAM. In dit interview vertelt ze hoe leefstijl haar gezin transformeerde en waarom ze haar missie voortzet.

Lees meer
Slaap en diabetes type 1Artikel

Slaap en diabetes type 1

Slaap en diabetes type 1: lees waarom slaap belangrijk is, wat je nachtrust kan verstoren en hoe leefstijlkeuzes je slaap en bloedsuiker beïnvloeden.

Lees meer